son haberler

ORDU İLİ DOĞA TURİZMİ MASTER PLÂNI’NDA ÜNYE (2013 – 2023) – I

Yayınlanma Tarihi: 19 Nisan 2019 okunma

M. Ufuk MİSTEPE mistepe@gmail.com

Son yıllarda ülkemizde «deniz – kum – güneş» destinasyonları ağırlıklı geleneksel turizm anlayışının değişim göstermeye başladığı ve yerini doğaya dayalı turizme bıraktığı malûmumuzdur. Makalemizin kısıtlı muhtevasında, sahip olduğumuz üstün tarihî ve turistik değerler yanında doğal güzelliklerin değerlendirilmesi, insanların doğa ile iç içe olmalarının sağlanması ve koruma – kullanma dengesi içinde doğal kaynakların değerlendirilmesi amacıyla hazırlanan plânlarda yöremiz çıkarlarının korunmasında yeterince duyarlı davranıp davranmadığımız hususu “Korumalı Master Plânı” disiplini içerisinde irdelenecektir.

Ordu Şube Müdürü N. İlksen KANDEMİR’in ifadesiyle Master Plân ile “Doğal güzellikleri, tarihî ve turistik yapısı ile zengin bir doğa turizmi potansiyeline sahip olan Ordu’da, bugünün ve geleceğin ihtiyaçlarını göz önüne alarak doğal kaynak değerlerin; sürdürülebilirlik, katılımcılık ve çevreye duyarlılık temel ilkeleriyle plânlanarak, doğa turizminin geliştirilmesi amaçlanmıştır.1(sh. 3)

Amaca müteallik olarak da Eylem Plânları oluşturulduğu anlaşılmış ve “Ordu ili doğa turizmi uygulamalarında güçlü yönlerin daha geliştirilmesi, güçlü yönler ve fırsatlardan yararlanarak zayıflık ve tehditlerin önlenmesine ve doğa turizminin geliştirilmesine yönelik stratejik kararlar alınmış, bu kararlara yönelik eylem plânları oluşturulmuştur. Ordu ilinde Ulugöl Tabiat Parkı başta olmak üzere; *Aybastı ilçesi Perşembe Yaylası ve MendereslerineTabiat Anıtı olarak statü kazandırılması, *Kabadüz ilçesi Çambaşı Yaylası’nda statü kazandırılacak alanların tespit ve tescil çalışmalarının yapılması, *Mesudiye ilçesinde Topçam ve Yeşilce Yaylalarında statü kazandırılacak alanların tespit ve tescil çalışmalarının yapılması temenni edilmiş, yapılan çalışmalar sonucunda Ordu ilinin Doğa Turizmi açısından câzibe merkezi olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır.”1(sh. 104)

10 yıllık Doğa Turizmi Master Plânı’nda yeşille mavinin kucaklaştığı, güneşin denizden doğup denizden battığı Karadeniz’in incisi ÜNYE’nin lâyık-ı veçhile yer alıp almadığının takdirini turizmcilerin ve doğaseverlerin değerlendirmelerine bırakıyorum.

Turizm faaliyetlerinin uzun dönemde sürdürülebilir olması için geniş kapsamlı, dikkatli, katılımcı ve paylaşımcı olarak plânlanması, sürecin etkin yönetimi ve izlenmesi gerekmektedir. Aksi takdirde, bu faaliyetlerin geri dönüşü mümkün olmayan olumsuz etkileri ortaya çıkacak ve turizm bu alanları tahrip eden bir faktör haline gelebilecektir. İşte bu nedenle; “SÜRDÜRÜLEBİLİR TABİAT TURİZMİ GELİŞME (MASTER) PLÂNI” çalışmasına lüzum duyulmuştur.Neticede,plân korumasız bir hinterlantta Karadeniz’in yegâne Fıstık Çamı Meşceresi olan ÇAMLIK’ınsürdürülebilir hizmetlerden yoksun kaderine terk olunarak, rantiyeye altın tepsi içerisinde sunulduğu; turizmin gözbebeği Ünye sahilinin Çöp Katı Atık Ayrıştırma Tesisi ile taçlandırıldığı (!)esefle görülmüştür. Ordu ve Ünye Belediye Başkanlarının azlinde bu unsurların da etkin olduğu kaçınılmazdır!

“Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Kalkınma Bakanlığı’nca Doğu Karadeniz yaylalarını birbirine bağlayan “Yeşil YolProjesi”,‘yaylaların, dolayısıyla doğa turizminin gelişmesine büyük katkı sağlamakta’ denilirken bir Kayak Merkezi olmaya aday Akkuş Argın(Argan) Yaylası’nınmetin olarak plânda ifadesi yer bulurken Yeşil Yol ProjesiHaritası’nda yer almadığı hususu anlaşılamamıştır.

ORDU İLİNDE DOĞA TURİZMİ AMAÇLI KULLANILAN VE KORUMA STATÜLÜ ALANLARdanTabiat Parkları içerisinde Çınarsuyu Tabiat Parkıyer almaktadır. Avlak mevcudumuz ise yoktur. Bir zamanlar bıldırcın ve sülün yetiştiren çiftlikler mevzuata yenik düşmüşler, mevcudiyetlerini koruyamamışlardır.

Uluslararası bilinirliği olan ve antik eserlerde de yer bulan akarsularımızın lâyık-ı veçhile Master Plân’da yer almayışı ilginçtir. Ordu derelerinin neredeyse yarısı Ünye sınırları içerisindedir.Cevizderesi Irmağı (Le PhigamousFl.), Ünye Suyu(Le FleuveŒnoe –Lâhna Deresi), Tabakhane Deresi, Cüri Deresi (Le Thoaris) ve şimdi Samsun ili Terme ilçesi sınırları dahilindekalan Akçay Deresi’nin (TheRiverBeris) bulunmayışının ne gibi gerekçeleri olabilir diye düşünmekteyim.

ORDU İLİNDE DOĞA TURİZMİ ÇEŞİTLERİ içerisinde Kuş Gözlemciliği (Ornitoloji), Doğa Yürüyüşü (Trekking), Yayla Turizmi, Av Turizmi, Sportif Olta Balıkçılığı, Akarsu Turizmi, Bisiklet Turizmi, Yaban Hayatı (Fauna) Gözlemciliği, Foto Safari, Tarım ve Çiftlik (Agro) Turizmi, Kamp Karavan Turizmi, Dağcılık, Yön Bulma (Oryantiring), Kış Turizmi, Hava Sporları Turizmi, Botanik Turizmi, Atlı Doğa Yürüyüşü Turizmi, Mağara Turizmi veFestival Turizmi(sh. 75 – 84) yer almıştır.

ORDU İLİ ve İLÇELERİNİN ÖNE ÇIKAN DOĞA TURİZMİ DEĞERLERİ MATRİSİ’nde Ünye’de aktivite değerleri toplamı 22 olup Mağaracılık, Dağ bisikletçiliği, Denizel değerler, Peyzaj güzelliği / Fotosafari, Sportif olta balıkçılığı imkânı, Millî park vb. sahalar ve konaklama, Estetik şelâle bulunan yerler, Botanik gezilerine uygun saha, Sualtı yaşamı gözleme imkânı, Ormanaltıflorası tanıma gezi imkânı (mantar vb. dahil), Endemik bitkilerin gözlemi, Köy pazarları (orman meyvelerinden reçel, marmelât, kurutulmuş meyve satılması kaydıyla), Çayır şeklinde gruplanmış dağ çiçekleri gezisi (görselliği yüksek olacak), Doğal taşlardan tabiat tarihi gezisi(gezi sırasında en az 10 -15 değişik taş türü ve jeomorfolojik yapılar tanıtılmalıdır), Gastronomi gezisi (Gezi günü belirlenir. Gezi günü ziyâretçilerle yöresel yemekler yapılarak yedirilir), Yaya gezi imkânı, Tarihî eserler, SİT alanı, Peyzaj değeri yüksek yerler,fotoğrafik yerler, Mağara gezisi, Botanik gezisi imkânı, Atla geziye uygun alanlaryer almıştır.(sh. 85 – 88)

Buna karşılık uygun telâkki edilmeyen hususlar; Rafting, Canyoning / kanyon yürüyüşü, Dağ-yayla gezisi imkânı, Yaylada konaklama/kamping, Düzenlenmiş doğa gezisi rotası, Tabiata uyumlu kırsal miras gezisi, Pansiyonculuk, Kır havasında şehir merkezleri, Aktif yaylacılık, Kelebek gözlemciliği imkânı, Kuş gözlemciliği imkânı, Kış sporları potansiyeli, Aktif kış sporları merkezi, Estetik göl/baraj olan yerler, Tescilli avlak sahası, Yaban hayatı geliştirme sahası, İzole ilginç ekosistemler, Çim kayağı, Bâkir küçük koylar, Bâkir doğa parçaları keşif gezisi(bâkir vâdi ve bâkir orman gibi gizli kalan değerleri keşfetme gezileri), Dokusu bozulmamış kırsal miras gezisi (köyler), Yayla gezisi imkânı, Şelâle görme imkânı, Motorlu gezi imkânı, Jeolojik ve jeomorfolojik değerler, Kanyon görme imkânı, Bâkir orman gezisidir.

Kriterlere göre mevcut olup olmadıklarının tespitleri hangi ölçülere göre yapılmıştır? Ünye Kent Konseyi ile uzman kuruluş ve STK’ların görüşleri alınmış mıdır? Demir ülkesi ve gümüşün yurdu Alübe’de volkanik bir tepe olan Ünye Kalesi gezginlerin bile dikkatinden kaçmamışken acaba jeolojik yönden incelemeye değmez mi? Pansiyonculuk ve konaklama imkânlarımız neden göz ardı edilmiştir? Şelâlelerimiz sadece fotoğraflarda mı kalmalıdır? Kent Ormanımız Asarkaya yeterince bilinmekte midir?Devam edecek

KAYNAKÇA :

1YÜCE, Taceddin / GENÇ, Görkem (PROJE Ekibi) – Ordu İli Doğa Turizmi Master Plânı (2013 – 2023), Bu Master Plân, T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Doğa Koruma ve MillÎ Parklar Genel Müdürlüğü, XI. Bölge Müdürlüğü, Ordu Şube Müdürlüğü tarafından hazırlanmıştır.2012, 125 sh. http://bolge11.ormansu.gov.tr/11bolge/Files/DogaTurizmiMasterPlan/Ordu%20Do%C4%9Fa%20Turizmi%20Master%20Plan%C4%B1.pdf

Siz de yorum yapın, görüşlerinizi belirtin.

Yazarın Diğer Yazıları

Yazarın tüm yazıları.

Karadeniz İskitleri ve Ünye – II

14 Haziran 2019 okunma
İskitlerde küpeler de yaygın olarak kullanılırdı. Erkekler sadece bir tane takardı. Kadınların ise birkaç çift küpeyle birlikte gömüldüğü kanıtlanmıştır.Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi’nde Antik Baş Takıları Seksiyonu’nda(Kat. No.: 39) sergilenen... Devamını Oku

Ünye Kaymakamları – II

12 Haziran 2019 okunma
Merkeziyetçi idare anlayışı, ülke genelinde eski Eyâlet Sistemi’nden Vilâyet Sistemi’ne geçişin de başlangıcını oluşturdu. 1836’dan sonra daha da hızlanan bu dönüşüm Tanzimat Dönemi’nde “eyâletten vilâyete” bir sistem değişikliği... Devamını Oku

Burunucu İstimlâk Mahalli – II

31 Mayıs 2019 okunma
Rahmetli Hüseyin MİSTEPE’nin anlattığına göre : “Çömlekçi Ustası Bekir Bey Rumlardan kalma ev eskisi tek katlı bir yapıyı tezgâh, terekler ve fırınla donatarak çömlek atölyesine çevirir ve Burunucu’nda Üç Çeşme ile İlyasoğlu Ahmet Fırını... Devamını Oku

Ünye Gümrüğü – V

24 Mayıs 2019 okunma
Bundan dört-beş yüz sene önce Osmanlı ülkesinin her köşesinde mevcut sipahi veya mülk ve vakıf sahibi ile toprağa bağlanmış olan köylüyü, ülkenin bir ucundan diğer ucuna uzanan yollar boyunca derbent bekleyen, yol ve köprü tamir eden ve kervansaraylara... Devamını Oku

Burunucu İstimlâk Mahalli – I

17 Mayıs 2019 okunma
Belki hatırlarsınız;2012 yılında Ünye Haber Gazetesi’nde yayımlanan köşe yazımda “Burunucu Sahilindeki Mekânlar”ımerhum Yüksel ŞEN Abi’min katkılarıyla işlemiş1 ve Hâtırat Yazarı Sayın Fikri TERZİOĞLU’nun kaleme aldığı... Devamını Oku

TAŞHANE (TAŞKANA) BURNU

10 Mayıs 2019 okunma
Taşkana Burnu’nun koruması altında ve doğusunda,amfitiyatral formda yerleşimi olan ve tarihi PaleolitikDönem’e kadar uzananÜnye Koyuile şehir merkezi, hem Trabzon Rum Devleti’nin hem de Trabzon Eyâleti’nin batıdaki sınır kenti sayılmaktaydı. Çevresi... Devamını Oku

Ünye Doğumlu Kaymakamlar ve Mülkiyeliler – ı

3 Mayıs 2019 okunma
Ünye’de kaymakamlık yapan devlet adamlarını “ÜNYE KAYMAKAMLARI” yazı dizimizde yayımlamaya devam ederken Ünye doğumlu kaymakamlar ile mülkiyelileri de ayrı bir yazı dizisinde gündeme getirmenin daha doğru olacağını düşünerek bu makale dizisini... Devamını Oku

Sefaret İmamı Ünyeli Mustafa Hâfız Şükrü Efendi

26 Nisan 2019 okunma
Büyükelçilik kançılaryasının bir parçası olan Sefaret İmamlarını aynı işlevi görmeseler de bugünkü Diyanet İşleri Başkanlığı bünyesinde yurt dışında görev yapan din görevlilerinin öncüsü olarak kabul etmek gerekir. Osmanlı Devleti’nde gerek... Devamını Oku

Karadeniz İskitleri ve Ünye – I

12 Nisan 2019 okunma
Yaklaşık olarak M.Ö. 800 yıllarında bugünkü Moğolistan ve Türkistan’da meydana gelen ve uzun süren bir kuraklık, Orta Asya’nın ve Güney Rusya’nın bozkır bölgelerinde kayda değer bir nüfus baskısına sebep olmuştu. İskitler, böylece doğudan batıya... Devamını Oku

Ünyeli Ufkî ve Ali Ufkî Bey

5 Nisan 2019 okunma
Ablam küçük yaştan beri bana “Ufkî” mahlâsıyla seslenirdi. Hoşuma gitmiyor da değildi hani! Malûm, Ünyeliler birçok konuda “İlk ve Tek” olmaya bayılırlar. O itibarla gençliğimde ‘Ufkî’yi benden başka kullanan yok bilir ve içten içe haz duyardım.... Devamını Oku