Zaferin 92. Yılı Kutlandı >18:01 |  Ünye’nin Talihi ‘Kurtulmuş’ >09:57 |  Çamyar’dan Genel Değerlendirme >09:42 |  Balıkçılar Sezona Umutsuz Giriyor >09:42 |  Okul Kıyafetleri Satışları Başladı >09:39 |  “Hep Birlikte Yeni Türkiye” >09:38 |  Ünye’de 16 Müdür Atanacak >09:37 |  “30 Ağustos, Türklüğün Dünyaya Mührünü Vurmasıdır” >09:36 |  
Ordu
25°C

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

$ Dolar: 2.1584  
Euro:   2.8451  

M. Ufuk MİSTEPE
mistepe@gmail.com
 
Ansiklopedilerde Ünye

 
 
28-02-2012
0 yorum
760 okunma
YazıyıYazdır
Favorilerime Ekle
         

1035 Reyting: 3.7/5 (3 Oy kullanıldı)

 

Ünye bahsine, yerli ve yabancı literatürde hayli geniş yer verildi ve imkânlarımız çerçevesinde bu bilgileri sizlerle köşemizde paylaşmaya çalıştık. Bu hafta ise ulusal ansiklopedilerde yer alan Ünye Maddesi Girişleri’ni sizlere yansıtmaya çalışacağız.

İlkokuldayken birçoğunuz hatırlarsınız.. yeşil renk cilt kapaklı Şevket RADO’nun 1961/63 baskılı 6 ciltlik Hayat Ansiklopedileri’ni karıştırırdınız. İnönü İlkokulu Müdürü Kadim KORKMAZ Bey’in üst kattaki makam odasında öğrenciler için bir takım o ansiklopediden bulunmaktaydı. Deneme İlkokulu seçilmişti okulumuz ve özel program uygulanıyordu sınıfımıza. Öğretmenimiz Leman KORKMAZ Hanımefendi ertesi günkü derslere hazırlanmamız için bize konuyu verir bizler de grup olarak hazırlanırdık. Ben ablalarımın ortaokul ve lise kitaplarına koşar diğer arkadaşlar da Hayat Ansiklopedisi’ne. O zamanlar fotokopi çekme imkânımız yoktu.. teneffüslerde acele ile ansiklopediden not alırdık.

Maddî imkânlarımız cilt cilt ansiklopedi almaya müsait değildi. 1965’te sınıfımıza toptan bir ciltlik, mavi cilt kapaklı Gençlik Ansiklopedisi alınmıştı.. onunla yetinmek de bizi tatmin etmiyordu tabi. Daha sonra 1968’de fasikül halinde Hayat Küçük Ansiklopedi’yi almaya başladım. Fasikül tam Ü harfine geldiğinde rahmetli Selâhattin CÜCÜR Amcamız hepsinin satıldığını, elinde başka kalmadığını söyleyince çok üzülmüştüm! Ansiklopedi, ÜNYE bahsi geçen fasikülünden noksan kalmıştı!

Şimdi köşemiz elverdiğince ansiklopedilerdeki Ünye Maddeleri’ne kısaca göz atalım. 24 ciltlik BÜYÜK LAROUSSE Sözlük ve Ansiklopedisi Ünye’ye bir sütunda 7 satırlık yer ayırmıştır. “ÜNYE, Karadeniz Bölgesi’nin Orta Karadeniz Bölümü’nde Ordu İli’ne bağlı ilçe; 109.139 nüf. (1990), 1 bucak, 67 köy. Merkezi, Ordu’nun 77 km B.’sında, Karadeniz kıyısında Ünye, 42.836 nüf. (1990). Fındık, mısır, pirinç üretimi, çimento fabrikası.1

20 ciltlik TEMEL BRITANNICA Temel Eğitim ve Kültür Ansiklopedisi iki sütunda toplam 15 satırda Ünye’yi Ordu Maddesi girişi içerisinde anlatmıştır : “18. ve 19. yüzyıllarda Ünye önemli bir denizcilik merkeziydi. Birçok büyük yelkenli geminin bulunduğu Ünye’de, yalnızca gemicilerle ailelerinin yaşadığı ‘Ağalar’ adıyla anılan bir mahalle vardı. Bu mahalle günümüzde de varlığını sürdürmektedir. Akdeniz ile Avrupa’nın uzak limanlarına yük taşıyan Ünyeli tekneler seferden dönünce, topların atıldığı, helvaların yapıldığı şenlikler düzenlenir, ‘Derya Hamamı’ adıyla anılan hamamda yıkanan gemiciler daha sonra evlerine giderdi. Yelkenli gemiler yerine buharlı gemilerin kullanılmaya başlaması ve karayolu ulaşımının gelişmesinden sonra Ünye’de denizcilik geriledi.2

12 + 2 Ek Ciltlik MEYDAN LAROUSSE Büyük Lûgat ve Ansiklopedi’si Ünye’ye bir sütunda 19 satır yer vermiştir. “ÜNYE, Karadeniz Bölgesi’nde (Batı Karadeniz bölümü, Ordu İli) ilçe merkezi küçük şehir; 17.940 nüf. (1970), Karadeniz kıyısında Taşhane Burnu’nun kuzeybatı rüzgârlarına karşı koruduğu küçük bir koy kenarında hilâl biçiminde yayılır. Samsun – Ordu karayolu üzerinde bulunan Ünye, Samsun’a 87 km, Ordu’ya 75 km uzaklıktadır. Ünye, ayrıca güneye uzanan ve Canik Dağları’nı keskin virajlarla aşan bir yolla da Kelkit Vâdisi’ndeki Niksar’a bağlanır. Ordu İli’ndeki ilçe merkezleri arasında en fazla nüfuslu olanıdır. Şehirde, fındık kırma atölyeleri, tuğla, çömlek ve ip yapımevleri vardır.

Ünye İlçesi, 740 km2, 104.439 nüf. (1970), Merkez, Çaybaşı ve Tekkiraz Bucakları içinde 91 köy. En çok ziraatle uğraşılır. Mısır, fındık, fasulye, elma ve ceviz başlıca ürünlerdendir. (M)3

10 + 1 Ek Ciltlik YURT ANSİKLOPEDİSİ Türkiye, İl İl : Dünü, Bugünü, Yarını adlı ansiklopedi 67 vilâyet hakkında en kapsamlı bilgileri veren bir yayındır. İki sütunda toplam 91 satırla ve diğer Ordu maddeleri içerisinde de ilâve Ünye bilgileri aktarmak suretiyle güvenilir yayıncılıkta örnek bir çalışma sergilemiştir.

Ünye de Fatsa Arası” Mizah Belgesel’de zikredilen hatalı Ünye ve Fatsa Belediyeleri kuruluş tarihlerine ait alıntı bu ansiklopedi bilgilerine dayanılarak yapılmıştır.

Kısaca Ünye girişine göz atalım : “ÜNYE : İlçenin ortalama yükseltisi 10 m’dir. 1920’de Samsun’dan ayrılarak Ordu’ya bağlanmış, Cumhuriyet’in ilânıyla Ordu il olunca da ona bağlı bir ilçe olmuştur. Nüfusu 126.440 kişi olan Ünye, Merkez İlçe’den sonra nüfusça en büyük, alanca üçüncü büyük ilçedir. İlçenin nüfus yoğunluğu km2’de 171 kişidir. İlçe nüfusunun % 77,7’sini oluşturan 98.213 kişi kırsal kesimde yaşamaktadır. 1980’de, nüfusu 1.000’in üzerinde 35 köy vardı. 100 km2’ye 12,6 yerleşme (il ortalaması 8,7) düşmektedir.4

İlin en çok belediyesi olan ilçesidir. Belediyeler; Çaybaşı, Tekkiraz Bucakları’yla Erenyurt, İnkur, İkizce, İlküvez, Yoğunoluk ve Pelitliyatak Köyleri’ndedir. İlçenin en eski belediyesi, 1877’de kurulan (?) Ünye Belediyesi’dir (Ünye Belediyesi 1869 yılında mevcut idi – Salnâme-i Vilâyet-i Trabzon 1869, M.U.M.). İlçeye elektrik 1938’de gelmiştir. Önceleri buharlı makinalarla elektrik üretilirken, 1947’de dizel motorlar kullanılmaya başlanmıştır. 1971’de ise Ünye Belediyesi TEK’e bağlanmıştır. İçme suyu eskiden sarnıç ve kuyulardan karşılanırdı; sonra Balıkdeğirmeni kaynağından getirilmeye başlamış ve 1950’de su şebekesi kurulmuştur.4

6 ciltlik DICTIONNAIRE LAROUSSE Ansiklopedik Sözlük bir lügât olmasına rağmen gene de bir sütunda Ünye için 7 satır ayırabilmiştir. “ÜNYE, Ordu’nun 77 km batısında, Karadeniz kıyısında bu ile bağlı ş.; ilçe mer.; 42.836 nüf. (1990). Çimento fabrikası, fındık kırma atölyeleri. – Ünye İlçesi, 67 köy; 109.139 nüf. (1990). Tarımsal üretim; fındık, mısır, pirinç, elma. Hayvancılık. Balıkçılık.5

22 Cilt + 1 Cilt Ana Yıllık (1990) ihtiva eden ANA BRITANNICA Genel Kültür Ansiklopedisi de iki sütunda toplam 74 satırla Ünye hakkında doyurucu bilgi aktarır. “ÜNYE,de akarsu vâdilerinin derin biçimde parçaladığı toprakları Canik Dağları engebelendirir. Dağlık alanlar hiçbir kesimde 1.500 m’yi bulmaz. Kıyı plâjları arasında Çamlık, Uzunkum, Gölevi ve Curi sayılabilir. Ünye topraklarında demir cevheri yatakları vardır. Eski bir yerleşim alanı olan yörede Paleolitik Çağ’a değin inen buluntulara rastlanmıştır. İlkçağ’da Khalybler’in yurdu olan yörenin kıyı kesimine İ.Ö. 8. Yüzyıl’da Miletoslular yerleşti. Kentin Antik Çağ’da Oinoie adıyla anıldığı sanılmaktadır.6

6 ciltlik YENİ HAYAT ANSİKLOPEDİSİ iki sütunda toplam 51 satırla Ünye hakkında kapsamlı bilgiler vermiştir. “ÜNYE, nüfusu 130.000 (1980). İlçe topraklarının güney ucunu Döşeme ve Karakütük Dağları kaplar. Dağların güney sırtları çıplak, kuzey sırtları ise yer yer ormanlarla örtülüdür. İlçede bol fındık, kenevir ve meyve yetişir. Düzlüklerde buğday, tahıl, patates ve tütün tarımı yapılır. Ev dokumacılığı ve iplikçilik de ileridir. Nüfusu 27.950’dir (1980 sayımı).7

Limanın girintisi Ünye’yi korur. Şehrin Köprübaşı bölgesinden Ceviz ve Lâhna Dereleri geçer. Kıyıda bulunan Ünye’de 9 mahalle, 1.240 kadar tuğla ve ahşap ev ve 300’den fazla dükkân ve işyeri vardır. Haritası ve İmar Plânı yapılan Ünye’de iki önemli meydan, 7.000 m2’lik parkı vardır. Doğal güzellikleriyle Karadeniz’in İncisi olarak tanınır. Türkiye’nin en iyi sularından biri sayılan Çataltepe Suyu burada çıkar.7

Tarihî coşku ve perspektiften, nice ansiklopedik anlatımlara doğru.. esen kalınız.

 

KAYNAKÇA :

 

1 BÜYÜK LAROUSSE Sözlük ve Ansiklopedisi – Baskı : Milliyet Gazetecilik A.Ş., Cilt : 23, sh. 12028, Librairie Larousse, 1986.

2 TEMEL BRITANNICA Temel Eğitim ve Kültür Ansiklopedisi – Baskı : Hürriyet Ofset, Cilt : 13, sh. 195, Mayıs 1993.

3 MEYDAN LAROUSSE Büyük Lûgat ve Ansiklopedi – Meydan Yayınevi, İst., 1987 Cilt : 12, Librairie Larousse, Paris, 1960, sh. 481.

4 YURT ANSİKLOPEDİSİ Türkiye, İl İl : Dünü, Bugünü, Yarını – Anadolu Yayıncılık A.Ş., Cilt : 9, İst., 1982/83, sh. 6305.

5 DICTIONNAIRE LAROUSSE Ansiklopedik Sözlük – Milliyet 1993/94, Cilt : 6, sh. 2402.

6 ANA BRITANNICA Genel Kültür Ansiklopedisi – Encyclopaedia Britannica, Inc., Hürriyet Ofset Matbaacılık ve Gazetecilik A.Ş., Cilt : 31, İst., 1994, sh. 72 – 73.

7 YENİ HAYAT ANSİKLOPEDİSİ – Doğan Kardeş yayınları, Cilt : 6, Kıral Matbaası, 1973, sh. 3225.



 
  İsminiz: E-mailiniz:
 

     Tüm yazıları  
Devlet Arşivlerinde Ünye Arşiv Kayıtları  

29-08-2014

Ünye Kaymakamı Adına Verilen Sözlü Soru Önergesi - I  

26-08-2014

Serop Çetesi Ve Ünye - I  

22-08-2014

Keşaplı Sokak Ünye’nin Dokuma ve Eğitim Merkezi - V  

19-08-2014

Çapar Teknesi-II  

15-08-2014

Ünye’de Tiyatro Tarihi - V  

12-08-2014

Keşaplı Sokak Ünye’nin Dokuma Ve Eğitim Merkezi - IV  

08-08-2014

Çapar Teknesi - I  

05-08-2014

Ünye’de Tiyatro Tarihi – IV  

01-08-2014

Keşaplı Sokak Ünye'nin Dokuma ve Eğitim Merkezi-III  

25-07-2014

Ünye’de Tiyatro Tarihi - III  

22-07-2014

Keşaplı Sokak Ünye’nin Dokuma Ve Eğitim Merkezi - II  

18-07-2014

Ünye’de Tiyatro Tarihi - II  

15-07-2014

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Zaferin 92. Yılı Kutlandı
Ünye’nin Talihi ‘Kurtulmuş’
Çamyar’dan Genel Değerlendirme
Balıkçılar Sezona Umutsuz Giriyor
Okul Kıyafetleri Satışları Başladı
“Hep Birlikte Yeni Türkiye”
Ünye’de 16 Müdür Atanacak
“30 Ağustos, Türklüğün Dünyaya Mührünü Vurmasıdır”
Yangın Tatbikatı Gerçeğini Aratmadı
Gazileri Rahmetle Andı
  •   Çok Okunanlar   
  • Dün
  • Bu Hafta
  • Bu Ay

Suat Yılmaz

Allah utandırmasın bol kazançlar emmi oğlu hayırlı uğurlu olsun. ...Devamı

metin maral

geç bunları ilk önce hastaneyi aç ...Devamı

muammer eren

Arkadaş Adı üzerinde HİZMET turizm İnşallah ismi ile müsemma olur.Hizmetlerinden dolayı teşekkür ediyoruz ...Devamı

Mazor Hırsızı

Kankalar Bizi Dur Demediler Biz Kaçtık Dur Deseler Dururduk 9 Bidon Damacana Degil 4 Bidon Benzinlikten Degil İş Makinalarından Aldık Vergi Dairesinin Orda Degil Atatürk Anadolu Lisesini Orda Yakalandık :D tskkrler Ünye Haber Çok Güzel Ylana LAr Çı ...Devamı

ebru akın

ZEHİR ZIKKIM OLSUN FAZLADAN ALDIKLARI PARA 400 TL FATURA DA BİZE GELDİ TAMIR YAPTIRMADIGIMIZ HALDE 102 TL DE TAMİR PARASI YAZMIŞLAR HARAM OLSUN ŞİKAYET DE KABUL ETMİYORLAR. ...Devamı

kamil ertunç

Ambülans? ...Devamı

Yunus korkmaz

Ünye kenti büyür tartışılır fakat kamuoyuna teleferik projesinin tamamlanması ile birlikte emin ve uzman kadromuz ile ilgili bir açıklama yapan sn mimar levent Akçay destek leri önemli açıklamalar yaptı ve bu nedenle de bir çok şeyi kabullenmek lazı ...Devamı

fikri

yalanın sermayesi yokki ...Devamı

  • Şakir GÜREL
  • Adem TÜRK
  • Ahmet ALTUN
  • Aynur TAN
  • Av.Dursun YASSIKAYA
  • Ertan ALP
  • Faruk Altun
  • Güngör YÖRÜK
  • M. Ufuk MİSTEPE
  • Mücahit GÜREL
  • Semra YİĞİT
  • Zeki ORDU
  • Misafir Kalem
  • Alternatif Medya…
    Ünyeliler Futbol Şöleninde Buluştu
    Çiğdemlilerden Bakanlı Açılış
    Gökyüzü Sevgililerin Fenerleri ile Aydınlandı
    Gurbetçiler İçin, Kar Manzarası
    Bu Fotoğrafları Görseniz, Kardan Adam Demezsiniz
    Akkuş Buz Kesti
    Anasayfa | Yayın lkesi | Sitene Ekle | Foto Galeri | Video Galeri | Reklam | Künye | Bize Ulaşın
     RSS

    Copyright unyetv.net 2010 Görsel Tasarım ve Yazılım: V&H bilişim  Su an sitemizde 0 ziyaretçi bulunmakta